Với hosting và VPS chạy website, hãy ưu tiên NVMe, sau đó là SSD SATA. HDD chỉ nên dùng cho lưu trữ dung lượng lớn và sao lưu. Lý do không nằm ở tốc độ đọc file lớn mà ở khả năng xử lý hàng nghìn thao tác đọc ghi nhỏ cùng lúc, đúng kiểu việc mà website và cơ sở dữ liệu làm cả ngày.

Nhiều người chỉ nhìn dung lượng: 20 GB, 50 GB, 100 GB. Nhưng với website, loại ổ quyết định tốc độ nhiều hơn số GB. Một website 2 GB trên ổ chậm vẫn ì ạch hơn website 20 GB trên ổ nhanh.

Ba loại ổ, hiểu trong một phút

HDD: đĩa quay và đầu đọc cơ

Ổ cứng truyền thống lưu dữ liệu trên đĩa từ quay. Muốn đọc một mẩu dữ liệu, đầu đọc phải di chuyển đến đúng chỗ rồi chờ đĩa quay tới. Giống tra từ điển giấy: lật đúng trang mất thời gian, dù đọc một trang thì nhanh.

HDD đọc ghi file lớn liên tục khá ổn. Nhưng khi phải nhảy lung tung giữa hàng nghìn mẩu nhỏ, nó chậm hẳn. Chỉ số đo việc này là IOPS, và HDD thường chỉ đạt vài trăm IOPS.

SSD SATA: chip nhớ, cổng cũ

SSD dùng chip nhớ flash, không có bộ phận chuyển động. Truy cập ngẫu nhiên nhanh hơn HDD rất nhiều lần. Tuy nhiên, SSD SATA vẫn đi qua giao tiếp SATA thế hệ 3, băng thông tối đa 6 Gb/s, tức thực tế quanh mức vài trăm MB/s. Như xe thể thao chạy trên đường làng.

NVMe: chip nhớ, đường cao tốc

NVMe là giao thức được thiết kế riêng cho bộ nhớ flash, chạy trên đường PCIe nối thẳng với CPU. Một ổ NVMe PCIe 4.0 x4 có băng thông giao tiếp lý thuyết khoảng 8 GB/s, gấp nhiều lần SATA. Quan trọng hơn, NVMe hỗ trợ rất nhiều hàng đợi lệnh song song, nên xử lý tốt khi hàng trăm request cùng đòi dữ liệu.

Bảng so sánh

Tiêu chíHDDSSD SATANVMe
Cơ chếĐĩa quay, đầu đọc cơChip flash, giao tiếp SATAChip flash, giao tiếp PCIe
Truy cập ngẫu nhiênChậmNhanhRất nhanh
Xử lý song songKémKháTốt nhất
Giá mỗi GBRẻ nhấtTrung bìnhCao hơn, khoảng cách đang thu hẹp
Hợp vớiSao lưu, kho file lớn ít truy cậpWebsite vừa và nhỏCơ sở dữ liệu, shop đông khách, ứng dụng nặng

Vì sao website "thích" ổ nhanh

Mỗi lần khách mở một trang WordPress không có cache, máy chủ phải đọc hàng loạt file PHP nhỏ, truy vấn cơ sở dữ liệu nhiều lần, ghi log, ghi session. Toàn là thao tác nhỏ, ngẫu nhiên. Đây chính là điểm yếu chết người của HDD và điểm mạnh của NVMe.

Ví dụ đời thường: một shop online chạy khuyến mãi lúc 20h. Cùng lúc vài trăm người thêm hàng vào giỏ. Cơ sở dữ liệu phải ghi liên tục. Ổ chậm khiến truy vấn xếp hàng, CPU ngồi chờ, trang quay vòng vòng. Người ta tưởng thiếu CPU, nhưng thủ phạm là ổ cứng.

Ngược lại, nếu website có cache trang tốt và phần lớn nội dung đã được phục vụ từ RAM hay CDN, khác biệt giữa SSD SATA và NVMe sẽ khó cảm nhận hơn.

Những điều bảng giá không nói

"SSD" chung chung

Một số gói chỉ ghi "SSD" mà không nói SATA hay NVMe. Hãy hỏi rõ. Cũng có nơi ghi NVMe nhưng dùng lưu trữ mạng chia sẻ (network storage) phía sau. Lưu trữ mạng có ưu điểm về độ bền và di chuyển máy ảo, nhưng độ trễ thường cao hơn ổ NVMe gắn trực tiếp.

Giới hạn IOPS

Trên VPS, nhà cung cấp thường giới hạn IOPS hoặc tốc độ đọc ghi cho mỗi máy ảo để chia đều tài nguyên. Ổ NVMe xịn nhưng bị giới hạn chặt thì trải nghiệm có thể chẳng hơn SSD SATA bao nhiêu. Giới hạn này nên được ghi trong điều khoản dịch vụ.

RAID

RAID là cách ghép nhiều ổ để tăng tốc hoặc chịu lỗi. RAID 1 và RAID 10 phổ biến ở máy chủ hosting vì một ổ hỏng, hệ thống vẫn chạy. Nhưng RAID không phải sao lưu. Bạn xóa nhầm, RAID xóa luôn trên mọi ổ.

Độ bền ghi

Chip flash có giới hạn số lần ghi. Ổ dành cho máy chủ (enterprise) thường có độ bền ghi cao hơn ổ cho máy tính cá nhân. Với người thuê, bạn khó kiểm chứng, nhưng có thể hỏi nhà cung cấp dùng ổ dòng nào.

Danh sách kiểm tra khi thuê

  1. Ổ là HDD, SSD SATA hay NVMe? Ghi rõ hay chỉ ghi "SSD"?
  2. Ổ gắn trực tiếp vào máy chủ hay là lưu trữ mạng?
  3. Có giới hạn IOPS hoặc tốc độ đọc ghi cho mỗi VPS, hosting không?
  4. Máy chủ có dùng RAID không, RAID loại nào?
  5. Sao lưu tự động bao lâu một lần, lưu ở đâu, giữ bao nhiêu bản, khôi phục có mất phí không?
  6. Với hosting, có giới hạn số inode (số file) không? Gói nhiều GB nhưng ít inode vẫn có thể đầy sớm.

Nếu muốn tự đo, công cụ fio trên Linux cho phép kiểm tra IOPS và độ trễ. Hãy đo vào nhiều thời điểm khác nhau, vì kết quả trên VPS dùng chung có thể dao động theo giờ.

Nên chọn thế nào

  • Blog, website giới thiệu, landing page: SSD SATA là đủ. Có NVMe cùng giá thì cứ lấy.
  • Shop online, diễn đàn, website có nhiều truy vấn cơ sở dữ liệu: ưu tiên NVMe gắn trực tiếp.
  • Kho ảnh, video, file tải về dung lượng lớn: cân nhắc tách riêng. Website chạy trên NVMe, file lớn đặt ở lưu trữ đối tượng hoặc ổ HDD rẻ.
  • Sao lưu: HDD hoặc lưu trữ đối tượng là lựa chọn kinh tế. Đặt bản sao lưu ở nơi khác với máy chủ chính.

Tóm lại: dung lượng là cái kho, loại ổ là cánh cửa kho. Kho to mà cửa hẹp, hàng vẫn ra chậm.

Nguồn tham khảo